Trong thời đại công nghệ hiện nay, nhiều hình ảnh dễ bị đạo nhái, sao chép với mục đích xấu. Vậy nên việc đăng ký bản quyền tác giả cho các tác phẩm ảnh chụp là điều cần thiết tuy nhiên lại là vấn đề khó khăn mà nhiều khách hàng đã và đang gặp phải. Và để giải đáp thắc mắc của quý khách hàng, VILAW – Luật sư Bùi Thế Vĩ đưa ra bài viết hướng dẫn chi tiết về đăng ký bản quyền cho tác phẩm ảnh chụp dưới đây.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022.
- Nghị định 17/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan.
Đăng ký quyền tác giả là gì?
Đăng ký quyền tác giả được hiểu là một thủ tục hành chính được tiến hành bởi tác giả, chủ sở hữu tác phẩm nộp giấy tờ hồ sơ đăng ký bản quyền tới cơ quan đăng ký để ghi nhận quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm đăng ký. Khi được Cục bản quyền tác giả cấp giấy chứng nhận đăng ký, tác giả, chủ sở hữu tác phẩm sẽ được độc quyền sử dụng tác phẩm đã đăng ký trên lãnh thổ Việt Nam.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ, việc đăng ký bản quyền là hình thức không bắt buộc, ngay sau khi hoàn thành tác phẩm và tác phẩm được thể hiện dưới một hình thức nhất định thì quyền tác giả vẫn sẽ phát sinh từ thời điểm đó dù chưa tiến hành thủ tục đăng ký bản quyền.
Theo quy định của điều ước quốc tế nói chung và pháp luật Việt Nam nói riêng, chủ thể sáng tạo ra tác phẩm ảnh chụp là đối tượng nhận được sự bảo hộ quyền tác giả.
Điều kiện bảo hộ tác phẩm ảnh chụp
- Thứ nhất: Tác phẩm phải do tác giả trực tiếp sáng tạo mà không được sao chép từ tác phẩm của người khác.
- Thứ hai: Điều kiện về chủ thể (pháp nhân/thể nhân):
- Là tổ chức, cá nhân Việt Nam;
- Cá nhân, tổ chức nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tại Việt Nam mà chưa được công bố ở bất kỳ nước nào khác hoặc được công bố đồng thời tại Việt Nam trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày tác phẩm đó được công bố lần đầu tiên ở nước khác;
- Cá nhân, tổ chức nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Việt Nam là thành viên.
Vì sao nên đăng ký bản quyền cho tác phẩm ảnh chụp?
Việc đăng ký quyền tác giả cho tác phẩm ảnh chụp sẽ đem đến những lợi ích to lớn sau:
- Thứ nhất: Sau khi được Cục bản quyền tác giả cấp giấy chứng nhận đăng ký, chủ sở hữu, tác giả tác phẩm sẽ được độc quyền sử dụng tác phẩm tại Việt Nam. Mọi hành vi sử dụng tác phẩm mà chưa có sự cho phép của chủ sở hữu đều sẽ được coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả. Theo đó, việc đăng ký sẽ giúp làm căn cứ pháp lý vững chắc trong trường hợp có tranh chấp hoặc hành vi xâm phạm quyền của bên thứ 3.
- Thứ hai: Tác phẩm thường được bảo hộ khá dài, thậm chí có thể bảo hộ ngay cả khi tác giả đã qua đời (thường là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả qua đời).
- Thứ ba: Chủ sở hữu không chỉ có các quyền tài sản mà còn có các quyền nhân thân như đặt tên cho tác phẩm, sử dụng tên thật hoặc bút danh khi công bố, tự mình công bố hoặc cho phép người khác công bố…
Quy trình đăng ký bản quyền cho tác phẩm ảnh chụp
Thủ tục đăng ký quyền tác giả cho tác phẩm ảnh chụp bao gồm các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Sau khi hoàn thiện tác phẩm, chủ sở hữu, tác giả tiến hành soạn thảo hồ sơ đăng ký quyền tác giả theo quy định của pháp luật. Trong đó cần chuẩn bị các tài liệu xác lập quyền sở hữu hợp pháp của chủ sở hữu và tài liệu chứng minh quá trình hình thành tác phẩm đúng thực tế.
Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký
Phương thức nộp hồ sơ bao gồm các phương thức sau:
- Nộp trực tiếp tại Cục bản quyền tác giả.
- Nộp qua đường bưu điện đến Cục bản quyền tác giả.
- Nộp trực tuyến tại Cổng dịch vụ công trực tuyến.
Tác giả, chủ sở hữu quyền có thể trực tiếp hoặc ủy quyền cho VILAW nộp hồ sơ đăng ký bản quyền tại trụ sở Cục Bản quyền tác giả ở Hà Nội. Khách hàng ở các tỉnh miền Nam và miền Trung có thể đăng ký tại văn phòng giao dịch ở TP.HCM và Đà Nẵng. Để tránh những phát sinh không cần thiết, chủ đơn nên sử dụng dịch vụ đại diện nộp trực tiếp.
Bước 3: Thẩm định hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận
Cục Bản quyền tác giả sau khi nhận được hồ sơ đăng ký sẽ tiến hành xem xét, thẩm định hồ sơ và sẽ đưa ra các quyết định tương ứng:
- Trong thời gian 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, Cục Bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả cho người nộp hồ sơ.
- Trường hợp hồ sơ thiếu hoặc sai sót, Cục sẽ thông báo để điều chỉnh. Nếu không sửa đổi đúng hạn, Cục có quyền trả lại hồ sơ.
- Trường hợp Cục từ chối cấp Giấy phép, Cục phải có thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do.
* Lưu ý: Khách hàng có thể rút ngắn thời gian xem xét cấp Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền tác giả cho tác phẩm ảnh chụp xuống còn 07 - 10 ngày khi sử dụng dịch vụ tư vấn và đại diện nộp đơn của VILAW.
Hồ sơ đăng ký bản quyền cho tác phẩm ảnh chụp
Hồ sơ đăng ký quyền tác giả đối với tác phẩm nhiếp ảnh, ảnh chụp bao gồm:
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả theo mẫu quy định của pháp luật.
- Bản sao tác phẩm đăng ký quyền tác giả (02 bản): 02 bản được in trên giấy A4 tác phẩm có chữ ký hoặc đóng dấu của tác giả, chủ sở hữu.
- Tài liệu chứng minh là chủ sở hữu quyền.
- Giấy uỷ quyền cho VILAW để đại diện thực hiện thủ tục.
- Văn bản đồng ý của các đồng tác giả (trong trường hợp tác phẩm có đồng tác giả).
- Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu (trong trường hợp quyền tác giả thuộc sở hữu chung).
Lưu ý: Nội dung tờ khai phải ghi rõ tên tác phẩm, loại hình tác phẩm, ngày hoàn thiện tác phẩm, tóm tắt nội dung chính của tác phẩm, tác phẩm có phải là tác phẩm phái sinh không, thời gian, địa điểm, hình thức công bố và cam kết của người khai về tính chính xác của thông tin.
Một số câu hỏi có liên quan (FAQ)
1. Có thể viết tờ khai đăng ký quyền tác giả bằng Tiếng Anh không?
Tờ khai đăng ký quyền tác giả bắt buộc phải đảm bảo được viết bằng Tiếng Việt, có đủ các thông tin về người nộp hồ sơ, tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ sở hữu liên quan.
2. Thời hạn cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là bao lâu?
Theo quy định pháp luật hiện hành, trong thời hạn mười lăm (15) ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận. Nếu từ chối, cơ quan nhà nước phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
3. Lệ phí nhà nước đăng ký bản quyền tác giả ảnh chụp là bao nhiêu?
Căn cứ vào Điều 4 Thông tư 211/2016/TT-BTC, lệ phí nhà nước Đăng ký quyền tác giả đối với tác phẩm nhiếp ảnh, ảnh chụp là 100.000 đồng/tác phẩm. (Chưa bao gồm phí dịch vụ tư vấn đại diện).
Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn về đăng ký bản quyền tác giả cho tác phẩm ảnh chụp, xin vui lòng liên hệ VILAW - Luật sư Bùi Thế Vĩ để được hỗ trợ tốt nhất.